GÖKTÜRK YAZITLARI SÖZCÜK TAHLİLLERİ

0
GÖKTÜRK YAZITLARI SÖZCÜK TAHLİLLERİ

GÖKTÜRK YAZITLARI SÖZCÜK TAHLİLLERİ

wdt_ID Latince Yazılışı Türkiye Türkçesi AÇIKLAMALAR
1 TeŊRİ: TeG: TeŊRİDE: BOLMuŞ: TÜRK: BİLGE: KaGaN: BÖDKE: OLuRTıM: SaBıMıN: TÜKeTİ: eŞİD: ULaYU: İN: YeGÜNüM: OGLaNıM: BİRiKİ: OGuŞuM: BODuNuM: BİRiYE: ŞaDPIT: BeGLeR: YIRıYA: TaRKaT: BUYRUK: BeGLeR: OTuZ: TaTaR: TOKUZ: OGuZ: BeGLeRİ: BODuNI: BU: SaBıMıN: e Tanrı dek Tanrıdan olmuş Türk Bilge kağan. Bödge [Kağan] oturdum. savımı tüketene [dek] işit. Ulayu inyeğenim, oğlum, beriki soyum, boylarım, beride Şadpıt beğleri, yırıda Tarkat Buyruk beğleri, Otuz Tatar, Dokuz Oğuz beğleri, boyları bu savımı iyice işit SATIR: 58 > YÜZ: K1 > YAZIT: Bilge Kağan Yazıtı
2 TeŊRİ: TeG: TeŊRİDE: BOLMuŞ: TÜRK: BİLGE: KaGaN: BU: ÖDKE: OLuRTıM: SaBıMıN: TÜKeTİ: eŞİDGiL: ULaYU: İN: YeGÜNüM: OGLaNıM: BİRiKİ: OGuŞuM: BODuNuM: BİRiYE: ŞaDPIT: BeGLeR: YIRıYA: TaRKaT: BUYRUK: BeGLeR: OTuZ: TaTaR: Tanrı dek Tanrıdan olmuş Türk Bilge Kağan bu ödde oturdum. savımıtükete[ne dek] işit[in]. Ulayu kardeş yeğenim, oğlum beriki oğuşum, boylarım, beride Şadpıt beğleri, yırıda Tarkat buyruk beğleri, Otuz Tatar, SATIR: 83 > YÜZ: G1 > YAZIT: Kültigin Yazıtı
3 TeŊRİ: TeG: TeŊRİ: YaRaTMıŞ: TÜRK: BİLGE: KaGaN: SaBıM: KaŊıM: TÜRK: BİLGE: ----NDA: aL----TI: SİR: TOKuZ: OGuZ: iYİ: eDiZ: KeReKÜLüG: BeGLeRİ: BODuNI: ----: TÜRK: TeŊRİ----: Tanrı dek Tanrı yaratmış Türk Bilge Kağan[ı]; Savım: kangım Türk Bilge ----nda al----tı sir, Dokuz Oğuz, yeğ Ediz Kerekü'lü beğleri, boyları, ---- Türk Tanrı[sı]---- SATIR: 1 > YÜZ: D1 > YAZIT: Bilge Kağan Yazıtı
4 TeŊRİ: TeG: TeŊRİ: YaRaTMıŞ: TÜRK: BİLGE: KaGaN: SaBıM: KaŊıM: TÜRK: BİLGE: KaGaN: OLuRTuKINDA: TÜRK: aMTI: BeGLeR: KİSRE: TaRDUŞ: BeGLeR: KÖL: ÇOR: BaŞLaYU: ULaYU: ŞaDPIT: BeGLeR: ÖŊRE: TÖLiS: BeGLeR: aPA: TaRKaN: Tanrı dek Tanrı yaratmış Türk Bilge Kağan[ı], savım kangım Türk Bilge Kağan oturduğunda Türk'ün şimdi[ki] beğleri[nden] kisre, Tarduş beğleri, Köl Çor başta olarak, Şadpıt beğleri, önde Tölis beğleri, Apa Tarkan SATIR: 55 > YÜZ: G13 > YAZIT: Bilge Kağan Yazıtı
5 TeMiRKaPıGKA: TeGİ: KONDuRMıŞ: iKİN: aRA: İDİ: OKSuZ: KÖK: TÜRK: aNÇA: OLuRUR: eRMiŞ: BİLGE: KaGaN: eRMiŞ: aLP: KaGaN: eRMiŞ: BUYRUKI: YiME: BİLGE: eRMiŞ: eRiNÇ: aLP: eRMiŞ: eRiNÇ: BeGLeRİ: YiME: BODuNI: YiME: TÜZ: eRMiŞ: aNI: ÜÇÜN: İLiG: aNÇA: TUTMıŞ: eR Demirkapı'ya değin kondurmuş. İkisi arasında idi uksuz Gök Türk ancaoturur imiş. Bilge kağan imiş. Alp kağan imiş. Buyruğu yime bilge imiş erinç, alp imiş erinç, beğleri yimeboyları yime düz imiş. Onu[n] için ili anca tutmuş erinç. İli tutup töre [düzen] SATIR: 4 > YÜZ: D4 > YAZIT: Bilge Kağan Yazıtı
6 TeMiR: KaPıGKA: TeGİ: İRTiMiZ: aNDA: YaNDURTuMuZ: İNeL: KaPıGKA: ----UP: TaGKA: TeZİK: TOKuRSIN.: Temir Kapı'ya değin erdik. anda Yan durduk. İnel Kapı'ya, ---- dağa tezik ---- Dokunsun SATIR: 197 > YÜZ: 2G1 > YAZIT: Tonyukuk Yazıtı
7 TeKDÜKİN: TÜRK: BeGLeR: KOP: BİLİRSİZ: OL: SÜG: aNDA: YOK: KıŞDıMıZ: aNDA: KİSRE: YeR: BaYıRKU: ULuG: İRKiN: YaGI: BOLDI: aNI: YaYNıP: TÜRGİ: YaRGUN: KÖLTE: BOZDuMuZ: ULuG: İRKiN: aZKIYNA: eRiN: TeZiP: BaRDI: KÖLTİGiN: aLTI: OTuZ: değdik Türk beğleri, hep bilirsiniz. O sü'yü anda yok kışdık andan kisreYer Bayırku'lu Ulu İrkin yağı oldu. Onu yayınıp Türgi Yargün gölünde bozduk. Ulu İrkin azıcık erle tezip vardı. Kültiğin altı otuz SATIR: 129 > YÜZ: D34 > YAZIT: Kültigin Yazıtı
8 TÖRTYiGiRMİ: YaŞIMKA: TaRDUŞ: BODuN: ÜZE: ŞaD: OLuRTıM: eÇİM: KaGaN: BİRLE: İLGeRÜ: YaŞıL: ÖGüZ: ŞaNTUŊ: YaZIKA: TeGİ: SÜLeDiMiZ: KURıGaRU: TeMiR: KaPıGKA: TeGİ: SÜLeDiMiZ: KöGMeN: aŞA: KIRKıZ: YİRİŊE: TeGİ: SÜLeDiMiZ: KaMaGI: BİŞOTuZ: SÜLeDiMiZ: ÜÇYiGiRM Dört yirmi yaşımda Tarduş boyları üzerine şad oturdum. Eçüm kağan ile ileri Yeşil Ögüz Şantung ovasına değin süledik. Geride Demir Kapı'ya değin süledik. Kögmeni aşıp Kırgız yerine değin süledik. Kamağı Beş otuz [defa] süledik. Üç yirmi [defa] süngüşdük. SATIR: 15 > YÜZ: D15 > YAZIT: Bilge Kağan Yazıtı
9 TÖRT: BOLıŊ: KOP: YaGI: eRMiŞ: SÜ: SÜLiPeN: TÖRT: BOLuŊDaKI: BODuNıG: POK: aLMıŞ: KOP: BaZ: KILMıŞ: BaŞLıGıG: YÜKüNDüRMiŞ: TİZLiGiG: SÖKÜRMiŞ: İLGeRÜ: KaDıRKaN: YİŞKA: TeGİ: KİRÜ: TeMiRKaPıGKA: TeGİ: KONDuRMıŞ: iKİN: aRA----: Dört bolung hep yağı imiş, sü süleyipdört bolungdakı boyları hep almış, hep baz kılmış. Başlıyı yükündürmüş, dizliyi çöktürmüş. İleriKadırkan Yış'a değin, geride Demirkapı'ya değin kondurmuş. İkisi arasına---- SATIR: 97 > YÜZ: D2 > YAZIT: Kültigin Yazıtı
10 TÜRÜKüME: BODuNuMA: YiGiN: aNÇA: KaZGaNU: BİRTiM: BUNÇA: KaZGaNıP: KaNGıM: KaGaN: IT: YIL: ONuNÇ: aY: aLTI: OTuZKA: UÇA: BaRDI: LaGZIN: YIL: BiŞİNÇ: aY: YİTİ: OTuZKA: YUG: eRTÜRTüM: BUKaG: TUTUK: ----: Türk'üme, boylarıma yeğini ancakazanı verdim. Bunca kazanıp kangım kağan it yılının onuncu ayının altı otuzda uça vardı. Lağzınyılının beşinci ayının yedi otuzunda yuğ erdirdim. Bukağ tutuk ---- SATIR: 52 > YÜZ: G10 > YAZIT: Bilge Kağan Yazıtı
Latince Yazılışı Türkiye Türkçesi AÇIKLAMALAR
Kökenbilimsel açıklamarda Sayın Hasan Eren, Sayın Tuncer Gülensoy, Sayın Sevan Nişanyan ve Sayın İsmet Zeki Eyüboğlu’nun araştırmalarından yararlanılmıştır.

 

TDH Nedir?

Türkçenin Diriliş Hareketi ve TDH Derneği, Türkçemize yön vermek üzere, her yaştan ve meslekten oluşan Türkçe gönüllülerini kapsayacak biçimde Yalçın Mıhçı ve Suat Özer tarafından kurulmuştur. “Türk demek Türkçe demektir. Ne mutlu Türk’üm diyene!” diyen büyük Atatürk’ümüzün başlattığı dil devrimini tamamlamak ana ilkemizdir.

2010 yılında kurulan TDH’nin (TÜRKÇENİN DİRİLİŞ HAREKETİ) tüzel kuruluşu olan TDHD (TÜRKÇENİN DİRİLİŞ HAREKETİ DERNEĞİ), dünya üzerindeki bütün Türklerin takip ettiği en büyük Türkçe topluluğudur. Türkçenin Diriliş Hareketi, kurulduktan yaklaşık 5 yıl sonra TDH Derneği adıyla 10.06.2016 tarihinde dernekleşmiştir. TDH Derneği Türkiye’nin en etkili STK’larının başında gelmekte olup 2016 yılında “Türk Dünyası En Etkin Sosyal Medya Kuruluşu” ödülünü almıştır. Bunun temel nedeni TDH’nin ABD, Kanada, Avrupa, Afrika, Orta Asya Türk Devletleri, Rusya, Arap Ülkeleri, Çin ve hatta Avustralya’dan bile çok sıkı takipçilerinin bulunmasıdır. Milyonlarca üyesi ve takipçisi olan TDH’nin gönderi erişimi aylık olarak 25-30 milyonu bulmaktadır. Türk dili, Türk tarihi ve Türk ekini (kültürü) üzerine araştırmalar yapan yüzlerce bilim insanı, araştırmacı ve eğitimcimiz TDH Derneği ile birlikte ülkemizin toplumsal ve ekinsel (kültürel) yaşantısına olağanüstü katkılar yapmaktadır.

TÜRKÇENİN DİRİLİŞ HAREKETİ DERNEĞİ, Türk Cumhuriyetleri arasında yıllardır özlenen, üzerinde çalışılan “TÜRKÇE DİL BİRLİĞİ”nin gerçekleşmesini sağlayabilecek tek oluşumdur. Bugüne kadar yapılan bütün dil birliği girişimleri sonuçsuz kalmıştır. TDHD bütün Türk dünyasını kucaklaması nedeniyle bu birliği sağlamaya çok yaklaşmıştır çünkü bizim hareketimiz bütün Türk ülkelerinde dilini seven tüm “halk tabanına” ve “toplum geneline” yayılmış bir harekettir.

TDH olarak yeni sözcükler türetilmesi konusunda çok önemli işler yapmış bulunuyoruz. Örneğin; İtalyanca olan tabela sözcüğü için önerdiğimiz “tanıtı” sözcüğü bütün üyelerimiz tarafından hiç yadırganmadan kullanılır olmuştur. Son zamanlarda en çok kullanılan yabancı sözcüklerden olan “selfie” sözcüğü için bizim önerdiğimiz “özçekim” sözcüğü hızla benimsenmiş ve Türk Dil Kurumunun açtığı yarışmada da birinci olarak onaylanmıştır. Üniversite yerine önerdiğimiz “Bilimyurdu”, konferans yerine önerdiğimiz “Sunuştay” sözcükleri gençlerimiz arasında özenle kullanılmaya başlanmıştır. Son yılların en gözde yabancı iliştirilerinden olan #tbt (throwback Thursday: geçen Perşembeden kesit) için önerdiğimiz #hgg (hey gidi günler) iliştirisi sosyal medyada büyük bir beğeni kazanmış ve hızla yayılmıştır. Gençlerimiz artık #tbt yerine #hgg iliştirisini kullanmaktadır. Türettiğimiz sevgideğer, topraktaş, özlence (nostalji), izleti (video) gibi yüzlerce sözcük artık günlük kullanımda yer bulmaya başlamıştır. Bunlar gibi binlerce doğru, kurallı ve tutarlı önerimiz zamanla toplum geneline yayılacaktır. Türkçesi varken yabancı olan sözcüğü kullanmak bizlere yakışmaz.

Amacımız Türkçemizin yozlaşmasının önüne geçmek ve olabildiğince arı, duru bir Türkçe yaratmaktır. Dünyada hiç yabancı sözcük içermeyen bir dil yoktur ancak amacımız bu oranı olabilecek en düşük düzeye çekmektir.  Tarih boyunca dilimiz; önce Farsça ve Arapça, daha sonraki yüzyıllarda ise Fransızca ve İngilizce kuşatmasına karşı sayısız ölüm kalım savaşı vermiştir. Türkçemiz, sapasağlam olan ulu kökleri sayesinde bu fırtınalardan kurtulmayı başarmış ancak çok büyük yaralar almıştır.

Saygılarımızla…

Türkçenin Diriliş Hareketi Derneği-TDHD

Sözlük, Türkçe, Türkçe sözlük, Türkçe kelimeler, 

Etimoloji, Etimolojik sözlük, etimoloji nişanyan, TDK sözlük, Kelime ara, Sözlükler, Kökenbilim, Sözcük kökenleri, Tdh sözlüğü, TDH sözlükleri, tdk etimolojik sözlük, köken bilgisi sözlüğü indir, tdk etimolojik sözlük köken bilgisi sözlüğü indir, türk dilinin etimoloji sözlüğü, Türkçe etimoloji, Türkçe etmolojik sözlük, Türkçe Kökenbilim,  Türkçe Kökenbilim sözlüğü, Türkçe Sözcükler, türkçe sözlük ara, türkçe sözlük kelime anlamları, türkçe sözlük indir, türkçe sözlük pdf, türkçe sözlük anlamı bulma, türkçe sözlük kitap, türkçe sözlük çeviri, türkçe kelimeler, TDH Türkçe Sözlük, Kökenbilim Sözlüğü, Türk Dünyası Sözlüğü

 

YANIT VER

Yorumunuzu girin
Adınızı buraya girin